Bezienswaardigheden - Griekenland

"athene"




inleiding


 

Athene is de hoofdstad en grootste stad van Griekenland, en tevens de hoofdstad van de Griekse bestuurlijke regio Attika. Daarnaast is de stad het politieke, culturele en economische centrum van het land en is een kosmopolitische metropool. De naam Athene wordt ontleend van de Pallas “Athena” – de Godin van de wijsheid. De tempel Parthenon op de Akropolis, het beroemdste monument van de stad, is gebouwd ter ere van haar. Athene wordt om die reden  (nog steeds) gezien als de geboorteplaats van de tegenwoordige Westerse beschaving ondanks het feit dat de stad niet als andere “grootse” Europese steden een constante lijn van groei en welvaart zag, integendeel de geschiedenis is er een van hoge pieken en dalen.  

 

Het bijzondere aan het oude Athene was, dat hier de eerste democratie ontstond. Athene was de enige Griekse polis waar gewone burgers de macht hadden in een directe democratie. Overblijfselen van de oude polis Athene zijn nog steeds te zien. De Akropolis van Athene, het versterkte gedeelte van de stad, is namelijk nog zichtbaar. De oude tempel, het parthenon en de agora zijn voorbeelden van deze overblijfselen. Athene bracht ook drie van werelds grootste filosofen voor – Plato, Aristoteles en Socrates.


sights


De Akropolis:

De Akropolis van Athene is de 156 meter hoge tafelberg in de Griekse hoofdstad, oorspronkelijk door een vruchtbare vlakte omringd, op veilige en toch niet verre afstand van zee gelegen, die zich bij uitstek leende tot een nederzetting. Het is het belangrijkste monument in de Westerse wereld uit de oudheid. Hoewel er sporen van nóg oudere bewoningsvormen zijn gevonden, valt toch de eerste belangrijke periode in de Myceense tijd, tussen 2000 en 1200 v.Chr. Evenals in Mycene zelf was de koningsburcht hier de kern van de burcht: uit de 13e eeuw v.Chr. stamt de 6m dikke ommuring van zware blokken steen. Van deze zogenaamde "Pelasgische muur" is nog een stuk te zien. De Akropolis bleef de religieuze kern van de stad, ook toen de bevolking zich in de benedenstad ging vestigen en de stad zich begon uit te breiden. De beschermgodin Athena had er haar belangrijkste heiligdom, de Oude Athenatempel, gebouwd in de 6e eeuw v.Chr. In 480 v.Chr., kort voor de slag bij Salamis, werd het hele plateau vernield door de Perzen. Na de oorlog begon men onmiddellijk aan de wederopbouw onder Kimon II. Sindsdien was de Akropolis uitsluitend een religieus centrum: het grootse concept maakte de Akropolis tot nationaal heiligdom: zijn militaire en politieke functie behoorde voorgoed tot het verleden. Door de jaren heen werd er veel schade berokkent aan het monument; van vijandige bezetters tot aardbevingen en van zure regen tot amateurarcheologen. In 1687 beschoten Venetiërs de Akropolis vanwege Turkse aanwezigheid; aangezien de Ottomanen de Parthenon gebruikte als kruittoren brandde het gebouw twee volle dagen. 


Parthenon:

Het Parthenon was de tempel voor Athena Parthenos (de Maagd), die de beschermgodin was van de stad Athene, op de Akropolis van Athene. De tempel vormt het hoogtepunt van de Atheense bouwkunst in de klassieke periode van de vijfde eeuw v.Chr. De tempel stond ook symbool voor de hegemonie van Athene, nadat het zich had hersteld van de verliezen tijdens de Perzische Oorlogen. Het Parthenon werd gebouwd naast de plaats waar de Oude Athena-tempel had gestaan. In 447 v.Chr. begon de bouw.  In de Middeleeuwen werd het een Rooms-katholieke kerk ter ere van Maria. Na de Turkse verovering van Athene in 1460 werd het een moskee, waarbij de klokkentoren werd omgevormd in een minaret.  Thomas Bruce, Lord Elgin, die van 1799 tot en met 1803 ambassadeur van Groot-Brittannië bij het Ottomaanse Rijk was, verzamelde met instemming van de Ottomaanse machthebbers beeldhouwwerken op de Akropolis en liet ze in 1802-1804 naar Groot-Brittannië overbrengen. In 1816 verkocht hij wegens geldgebrek zijn ‘Elgin marbles’ aan het British Museum. Daar zijn nu de meeste metopen en frontonsculpturen van het Parthenon te zien, ondanks grote druk van de Griekse regering om ze terug te geven.


Propyleeën:

De propyleeën van de Akropolis werden tussen 437 en 432 v.Chr. gebouwd en waren bedoeld als monumentale ingang met verschillende deuren. Afgezien van een wereldlijke functie van de ingangspoort, waren de propyleeën waarschijnlijk ook verbonden met de verering van de goden die poorten en ingangen beschermden. Het middelste deel van de propyleeën bestaat uit twee galerijen met zes kolommen, een aan de buitenkant en een die naar de binnenkant van de Akropolis leidt.


Tempel van Nike:

De Tempel van Nikè is gewijd aan de godin Athena Nikè: de overwinning. In de tempel zelf waren er vroeger twee altaren te vinden. Ook stond er een houten huis van lira. In haar hand hield ze een palmtak vast. Het was daarom ook een goed voorteken als een palmboom ging groeien tijdens een oorlog. In het jaar 480 v.Chr. hadden de Perzen de tempel van Nikè verwoest. Ruim 30 jaar later, in 448, gaf Pericles de opdracht de tempel te herbouwen. Pas in 427 werd er begonnen met de bouw van de nieuwe tempel van Nikè en in het jaar 424 was de bouw zelf al klaar, maar beeldhouwers waren pas in 410 klaar en was de tempel helemaal af.


Dionysustheater:

Het Dionysustheater, gelegen aan de zuidelijke flank van de Atheense akropolis, is het oudste theatergebouw in Europa en de bakermat van de antieke tragedie. Het werd gebouwd in negen verschillende bouwfasen vanaf de 6e eeuw v.Chr.. De oudste theatervoorstellingen in Athene ter ere van de god Dionysus vonden ieder voorjaar plaats op de Agora. Toen Pisistratus in de 6e eeuw v.Chr. de Grote of Stedelijke Dionysia instelde, gingen de dramatische wedstrijden nog steeds op de agora door. Omdat deze steeds meer toeschouwers aantrokken, besloot men de feestelijkheden te verplaatsen van de agora naar het heiligdom van Dionysus Eleuthereus, aan de voet van de Akropolis.  

 

Aanvankelijk nam het publiek gewoon plaats op de helling van de heuvel, in een halve cirkel rond een plein van aangestampte aarde (de orchestra of dansplaats). Vervolgens werden er rijen houten zitbanken op de helling gemaakt. Toen echter op zekere keer deze houten tribunes instortten, waarbij vele toeschouwers de dood vonden, ging men over tot de bouw van stenen zitplaatsen.Onder de staatsman Lycurgus, tussen 342 en 326 v.Chr., kreeg het theater zijn definitieve aanzicht, met 67 rijen marmeren zitbanken die plaats boden aan ± 17.000 toeschouwers. In de Romeinse tijd werd de geplaveide orchestra door een stenen balustrade afgescheiden van de toeschouwersruimte. In die dagen werd het Dionysus-theater overigens niet meer uitsluitend voor de opvoeringen van drama's gebruikt: er vonden gladiatorengevechten en waterspelen plaats, volgens sommige onderzoekers ook venationes (gevechten tegen wilde dieren), en de balustrade moest de toeschouwers beschermen tegen het geweld in de arena.


Het Erechtheion

Het Erechtheion, genoemd naar de legendarische koning Erechtheus, is een der voornaamste heiligdommen van de Atheense Akropolis, in religieus opzicht zelfs belangrijker dan het veel grotere Parthenon. De tempel in Ionische stijl werd tussen 421 en 406 v.Chr. opgetrokken in Pentelisch marmer, In de Turkse tijd diende het Erechtheum achtereenvolgens als harem en als kruitmagazijn. Het gebouw werd in 1645 door blikseminslag zwaar beschadigd. De nog steeds indrukwekkende overblijfselen zijn de laatste decennia behoorlijk gerestaureerd. Het Erechtheion bestaat uit drie delen: het hoofdgebouw, de noordelijke en zuidelijke hal. Het Erechtheion is ontegenzeggelijk een van de fraaiste bouwwerken van de Ionische stijl. De tempel groeit de olijfboom die ooit door de godin Athene aan de stad geschonken zou zijn.


Andere (nog bestaande) gebouwen op de Akropolis zijn o.a.; standbeeld van Athena Promachos, de “Panathenaic” weg, Akropolis museum,  Stoa van Eumenes, en Odeion van Herodes Atticus.



De Agora van Athene:

De Agora van Athene vormde in de oudheid, net zoals de agora’s in andere Griekse steden, het centrum (letterlijk ‘verzamelplaats’) van de stad. Hier lagen de belangrijkste gebouwen voor bestuur en rechtspraak, en er vonden markten, sportwedstrijden, (drama)festivals en religieuze feesten plaats. Hij had ook een religieuze functie: er waren tempels en de jaarlijkse processie tijdens de Panathenaeën trok eroverheen. Talrijke filosofen, onder wie Socrates waren regelmatig op de Agora te vinden voor discussie en onderwijs. Tijdens zijn verblijf in Athene ging ook de apostel Paulus dagelijks in discussie op de Agora. Het best bewaarde gebouw uit de oudheid op de Agora is de tempel van “Hephaistos”, waarschijnlijk gesticht in 449 v.Chr. De tempel wordt omgeven door 34 zuilen en is geheel gebouwd in marmer. Een ander (belangrijk) gebouw zijn de “Stoa’s van Attalos” waar nu het Agora museum in gevestigd is. De Kerk van de Heilige Apostelen is de enige kerk die men bij de opgravingen van de Agora vanwege zijn ouderdom heeft laten staan. Hij staat aan de zuidoostkant van de Agora en stamt van rond het jaar 1000. Hij heeft de plattegrond van een Grieks kruis waarvan de armen ieder eindigen in een apsis. De centrale koepel wordt gedragen door vier zuilen aan de binnenkant. De kerk is van binnen versierd met resten van fresco’s uit de 17e eeuw. Hij werd tijdens een restauratie in de jaren 1954-56 zo veel mogelijk in zijn oorspronkelijke staat teruggebracht.


Toren van de Winden en de Romeinse Agora:

De Toren van de winden is een marmeren monument in Athene uit de 2e of 1e eeuw v.Chr. dat de tijd en de windrichting aangaf. Het staat aan de rand van de Romeinse Agora en waar nu de wijk Plaka is. In het gebouw bevond zich een enorme waterklok. Aan de achterkant van het gebouw is een groot halfrond waterreservoir gebouwd, waaruit het water stroomde dat het raderwerk van de klok aandreef. Het is nu een van de best bewaarde monumenten uit de oudheid in Athene. Pláka is een oude volksbuurt die tegenwoordig zeer populair bij toeristen, door het gezellige en authentieke karakter en de ligging aan de voet van de Akropolis. 

 

De Romeinse Agora in het oude Athene was een agora (marktplaats) die tussen 19 en 11 v.Chr. werd aangelegd ten oosten van de al bestaande oudere Agora. De aanleg werd bekostigd met donaties van Julius Caesar en Augustus. Het was een rechthoekig complex omgeven door een muur van poros (kalksteen), dat bestond uit een plein omringd door stoa’s, winkels en werkplaatsen. In de tijd van keizer Hadrianus werd het plein geplaveid met marmeren tegels. Het zuidelijke deel van het plein is nu nog te zien. De poort met zijn vier Dorische zuilen en basis van Pentelisch marmer is bewaard gebleven. Andere nog overgebleven Romeinse overblijfselen zijn de ark en bibliotheek van Hadrianus en de Tempel van Zeus.


Syntagma:

Wellicht het bekendste plein van Athene is de Platía Syntágmatos, ofwel het plein van de grondwet (Sýntagma). Aan dit plein bevindt zich onder andere het gebouw van het nationale parlement. Net als Omónia heeft ook dit plein, om begrijpelijke redenen, een voorname rol in vele protesten gespeeld en is ook nu meestal het centrale punt voor demonstraties en stakingen. Voor het parlementsgebouw, dat oorspronkelijk gebouwd is als paleis voor koning Otto I, ligt het graf van de onbekende soldaat en staan een aantal Evzone-wachters in traditionele uniformen de 'wacht' te houden. De Evzone-wachters houden tevens wacht voor het presidentiële paleis en voeren ook de ceremonie van de wisseling van de wacht uit. 

 

Aan dit plein liggen enkele grote hotels uit de hoogste prijsklasse. Onder andere vindt men er het Hotel Grande Bretagne, het oudste en bekendste hotel van de stad. In dit hotel hebben vele beroemdheden gelogeerd en het was tijdens WW2 het hoofdkwartier van de Duitse bezetters.


Monastiráki

Monastiráki (kloostertje) is een levendig plein in het stadscentrum. Het plein ligt aan het uiteinde van de Athinas direct aan overkant van de winkelstraat Ermou. Aan het plein bevinden zich de Pantanassa-kerk en de voormalige Tzisdarakis-moskee of Tzami. Aan Monastiráki bevindt zich het drukke metrostation met dezelfde naam. Vanaf het plein kan men in westelijke richting de vlooienmarkt bezoeken, in feite een drukke straat met vele kleine winkeltjes.

 

Andere bezienswaardigheden:

Het “Nationaal Archeologisch” Museum van Athene en de “Lykavittos” heuvel.



geschiedenis


De oudheid:

Er is niet veel bekend van de vroege geschiedenis van Athene; vermoedelijk vestigden zich rond 3500 v.Chr. zich de eerste bewoners op de heuvel Akropolis waar twee bronnen de levensader waren. Feit of illusie; Athene is waarschijnlijk tot circa 1065 een koninkrijk geweest en een belangrijk centrum van de Myceense beschaving. Toen een vredelievende maatschappij plaats maakte voor een oorlogszuchtige zou de strategisch zeer goed gelegen Acropolis dienen als uitkijkpost voor komende legers van zee en land. De rots heeft drie steile natuurlijke hellingen die de perfecte defensieve positie verschaft. Zo zou de stad de grote aanval van Dorian in 1200 v.Chr goed weerstaan. In de eeuwen die volgden ging Athene langzaam en met tijdelijke terugvallen op weg naar een democratie. Athene voert in deze tijd diverse oorlogen tegen de Perzen, die ze verslaan in de Slag bij Marathon (490 v.Chr.), maar die tien jaar later wel de stad en de Akropolis grotendeels verwoest. Na diverse pieken en dalen (Peloponnesische Oorlog, Dertig Tirannen) wordt Athene in de 4e eeuw v.Chr. een belangrijke wetenschaps- en kunststad, die beroemde namen als Socrates, Plato en Aristoteles voortbrengt. Dit wordt wel de gouden eeuw van Athene genoemd alhoewel de stad werd verslagen door concurrent Sparta in de oorlog die woedde tussen de stadstaten tussen 431 en 404 v.Chr. In 338 v.Chr. Athene (en ook de andere stadstaten) werden veroverd door koning Philipus II van Macedonië (vader van Alexander de Grote). Toen hij werd vermoord zou ook Alexander zelf de stad besturen.


Vanaf de Romeinse tijd:

In 168 v.Chr. wordt de stad ingenomen door de Romeinen (die overigens zelf spraken van de 'bevrijding' van Athene), maar de stad blijft een belangrijke rol binnen het Romeinse Rijk vervullen, ook al leggen de inwoners zich niet gemakkelijk bij de Romeinse aanwezigheid neer. In 86 v.Chr. wordt de stad daarom als straf door Sulla geplunderd. In 51 na Chr. bezoekt de apostel Paulus de stad. Keizer Hadrianus brengt rond 130 na Chr. een bezoek en begint een reeks belangrijke bouwwerken. Ook dan is Athene nog steeds een belangrijk centrum. Hierna raakt de stad echter in verval: in 297 wordt ze door de Goten geplunderd, wat in 395 nog eens herhaald wordt. In 529 sluit keizer Justinianus de filosofenscholen waarmee de stad definitief een vrij onbetekenende uithoek van het Byzantijnse Rijk wordt. In 1204 wordt de stad veroverd door Franse kruisvaarders, waarna de stad een paar eeuwen lang speelbal van diverse staten wordt. In 1458 wordt de stad ingelijfd door de Turken, die uit respect voor het verleden de Atheners nog wel diverse privileges geven, maar twee jaar later van het Parthenon wel een moskee maken. De stad zou, een kleine Venetiaanse bezetting in 1687 uitgezonderd, bijna vier eeuwen deel van het Ottomaanse Rijk uitmaken.


Vanaf de 18e eeuw

Vanaf de 18e eeuw wordt de stad bezocht door veel rijke westerlingen, die geïnteresseerd zijn geraakt in de wortels van hun beschaving, wat het Griekse onafhankelijkheidsstreven aanspoort. Vanaf 1821 proberen de Grieken een eigen natie te stichten, wat langzaam lijkt te lukken. In 1829 wordt de Griekse onafhankelijkheid erkend door de grote mogendheden en in 1833 volgt Athene het kleine Nauplion op als hoofdstad van het nieuwe koninkrijk. In de jaren die volgen worden de universiteit (1837) en een orthodoxe kathedraal (1842) geopend en wordt de stad flink uitgebreid. Vóór de Griekse vrijheidsoorlog was Athene een stadje van ongeveer 10.000 inwoners geweest. Tijdens de Vrijheidsoorlog werd de stad nu weer eens door de vrijheidsstrijders, dan weer door de Turken veroverd, met alle verwoestingen van dien. Na de oorlog was de bevolking tot 4000 verminderd. In de eerste decennia van het onafhankelijke Griekenland maakt de stad een flinke groei door. Omstreeks 1890 wordt het aantal van 100.000 inwoners bereikt. In 1896 vinden hier de eerste moderne Olympische Spelen plaats. In de 20e eeuw maakt Athene een enorme groei door. Zo komen in 1922 veel Griekse vluchtelingen uit Klein-Azië, in het bijzonder Smyrna (het huidige İzmir), naar de stad. In WW2 wordt Athene drie jaar lang door de Duitsers bezet en komen duizenden om door hongersnood en geweld. Vervolgens krijgen de inwoners ook nog eens met de burgeroorlog te maken. Na de oorlog trekken meer en meer Griekse plattelanders naar de hoofdstad, die steeds meer uit haar voegen lijkt te barsten, met veel illegale bouwwerken en ontzettend veel smog. Tijdens het kolonelsregime worden veelal oude Turkse woningen neergehaald in het centrum. De jaren 90 zou eindelijk verandering brengen; er werd een grote renovatie ingezet met de komst van een nieuw vliegveld en de metro wordt aangelegd. Met de komst van de Olympische Spelen in 2004 is de stad echt flink opgeknapt.



TIPS & ADVIES (2004 EN 2017)


Het internationale vliegveld “Eleftherios Venizelos” ligt zo’n 27 km ten oosten van de hoofdstad Athene. Er rijden twee speciale expres (shuttle)bussen (E94 en E95) die de stad linken met het vliegveld. Bus E95 rijdt van het vliegveld naar “Plateia Syntagmatos” en stopt o.a. bij de “nationale tuinen” en “Leof Vasilissis Amalias”. De rit neemt iets meer dan een uur in beslag en de shuttlebus vertrekt ongeveer elke 15 minuten afhankelijk van de tijd. Prijs is 2,90 euro.  

 

Het centraal station van de treinen van Athene ligt 20 km van het centrum vandaan. Athene heeft ook twee grote (internationale) busterminals aangeduid met Terminal A en B. A ligt ongeveer 7 km ten noordwesten van “Plateia Omonias” aan “Kifissou”; deze terminal richt zich vooral op het westen van Griekenland. Terminal B daarentegen ligt ongeveer 5 km ten noorden van “Plateia Omonios’ aan “Liossion”; hier gaan bussen vooral naar het noorden en centraal van Griekenland. Mocht je in Attica willen rondreizen kun je beter naar de “Mavromateon” terminal gaan. Tenslotte heeft Athene een perfect metrosysteem (3 lijnen), (stads)bussen en trolleybussen.

 

Athene – Delphi (2004): vanaf Terminal B rijden elke dag 6 bussen direct naar Delphi (07:30, 10:30, 13:00, 15.30, 17:00 en 20:00). De rit duurt 3 uur en kost ongeveer 11 euro.

 

Athene – Epidavros (2017): er schijnen twee bussen per dag te gaan (een via Nafplio) en eentje naar Kranidi. ’s Morgens om 09:30 vertrek Athene (Terminal A), platform 37, en aankomst in Epivadros (stad = Archea of het theater) ongeveer 2 uur later. Kosten 13 euro.


“Plaka” is de wijk waar de meeste toeristen heengaan om (uit) te eten maar elke wijk heeft z’n eigen charme en voldoende eetgelegenheden. Het zijn vaak verstopte kleine (eet)cafés in smalle straatjes die perfecte vaak lokale gerechten voorschotelen. Soms spreken de Griekse obers geen Engels maar helpen je snel verder met een overheerlijke maaltijd. In de wijk rond de hostels waar ik sliep (een half Albanese wijk) zijn veel lokale en goedkope terrasjes en eethuisjes.


  • Naam : “Argos” hostel / hotel

Adres : Viktoros Ougko 25

Prijs : 25 euro (slaapzaal)

Tel.nr. : +30 2105225939

 

Inhoud:

De buurt is niet super (Ominio) maar het hostel ligt wel vlakbij het metrostation “Metaxourghio” waardoor je snel en goedkoop over kunt komen. Het hostel heeft een aantal slaapzalen waar gewone bedden staan. De prijs was verhoogd omdat de hoofdstad de Olympische Spelen in die periode organiseerde.

 

  • Naam : “San Remo” hostel

Adres : No 8 Nisyrou straat & T. Deligianni straat

Prijs : 11 euro (slaapzaal)

Tel.nr. : +30 2105233245

Website : www.hostelsanremoathens.com

 

Dit hostel ligt tussen Ominia en Larissa station in en is zeer goed bereikbaar met openbaar vervoer (bus, metro en trein). Het ligt in een rustig straatje en wordt gerund door een lief, sociaal en zeer schoon Sri Lankees stel. Het hostel heeft singles, doubles en slaapzalen. Er is een piepkleine receptie en eveneens klein, donker en niet gezellige publieke ruimte waar ook het keukentje zich bevindt. De kamers zijn redelijk groot, schoon maar wel wat oubollig. Er zijn balkons en er is een groot dakterras waar het overigens in de zomer snikheet wordt. Je kunt ontbijt bestellen (4 euro) en je kunt water en bier kopen voor een zeer goede prijs. Er is WIFI en je kunt informatie en folders krijgen over Athene en omstreken. De wijk is gezellig met veel Albanezen en er zijn voldoende lokale terrasjes, winkels en supermarkten. 

 

TIP:

De dichtbijzijndste camping bij het centrum van Athene is “Athens camping” op zo’n 7 km ten westen van de historische stad. Het is op de weg richting “Corinth”.


Er komen zes van de achttien voetbalclubs uit de eredivisie van Griekenland uit Athene; “Panathinakos” en “AEK Athene” zijn hiervan de belangrijkste en grootste. In 1987 wonnen de Amsterdammers eindelijk weer ‘ns een Europese beker (EC II – voor bekerwinnaars). In het Olympisch Stadion van de hoofdstad van Griekenland won AJAX met 1-0 (goal van “Van Basten”) van Lokomotiv Leipzig uit de toen nog afkomstige DDR.


zie ook: